Bank sektori Oʻzbekiston hukumatiga shaxsiy maʼlumotlarni bulutda saqlashga ruxsat berishni taklif qildi

Oʻzbekiston Prezidenti bilan tadbirkorlar uchrashuvida TBC Bank Group xalqaro operatsiyalar boʻyicha direktori Oliver Hyuz shaxsiy va bank maʼlumotlarini saqlashni tartibga soluvchi qonunchilikni qayta koʻrib chiqish zaruriyatini koʻtarib chiqdi. Hyuz banklarga bulut texnologiyalaridan mamlakat ichida ham, undan tashqarida ham foydalanishga ruxsat berishni taklif qildi. Uning fikricha, bu bank sektori rivoji va sunʼiy intellektni joriy etishda muhim qadam boʻladi.

Bank sektori nima taklif qilmoqda?

Oliver Hyuz maʼlumotlarni banklarning oʻz hisoblash markazlarida saqlashga boʻlgan hozirgi talablar jiddiy cheklovlar keltirib chiqarishini taʼkidladi. Bunday model katta moliyaviy xarajatlarni talab qiladi va kengayish imkoniyatlarini cheklaydi.

«Bu yerda bulut texnologiyalari, yaʼni ‘bulut’ haqida gap ketmoqda. Bugungi kunda shaxsiy va bank maʼlumotlarini saqlash boʻyicha banklarga qoʻyilgan talablar juda qattiq. Biz ushbu maʼlumotlarni oʻz hisoblash markazlarimizda saqlashga majburmiz, bu esa qimmat va uncha koʻlamdor emas. Vaziyat hozircha barqaror, lekin vaqt oʻtishi bilan buni amalga oshirish yanada qiyinlashadi. Bu texnologik kompaniyalar rivojlanishini sekinlashtirishi mumkin,» — dedi u.

Hyuz muammoni hal qilish uchun mahalliy va offshor bulut texnologiyalaridan foydalanishga ruxsat berishni taklif qildi. Uning fikriga koʻra, bu nafaqat banklar xarajatlarini optimallashtiradi, balki sunʼiy intellektni samarali qoʻllash uchun zarur sharoitlarni yaratadi, chunki u katta hisoblash quvvatlarini talab qiladi.

Sunʼiy intellekt va texnologik rivojlanish

Hyuz sunʼiy intellekt (SI) salohiyatiga alohida eʼtibor qaratdi. U banklar allaqachon aqlli chatbotlar va boshqa texnologiyalarni yaratish uchun SI dan foydalanishni boshlaganini taʼkidladi. Ammo maʼlumotlarni saqlash boʻyicha hozirgi cheklovlar rivojlanishga toʻsqinlik qilmoqda.

«SI katta hisoblash quvvatlarini talab qiladi, lekin hozirda Oʻzbekistonda bunday quvvatlar yoʻq. Biz SI rivoji bilan shugʻullanishni boshladik, SI-botlar yaratmoqdamiz va bu muammolar bilan allaqachon duch kelmoqdamiz,» — dedi u.

Prezidentning munosabati

Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev bu masalaning dolzarbligini tan olib, sunʼiy intellekt mamlakat kelajagi ekanligini taʼkidladi.

«Bu prinsipial jihatdan toʻgʻri savol, u oʻz vaqtida koʻtarildi. Sunʼiy intellekt – bu bizning kelajagimiz, va biz bunga jiddiy eʼtibor qaratishimiz kerak,» — dedi prezident.

Prezident Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Markaziy bank, Adliya vazirligi va boshqa masʼul tashkilotlarga bank sektori bilan birgalikda ushbu taklifni oʻrganish va puxta ishlab chiqilgan rejani taqdim etishni topshirdi.

«Biz har tomonlama koʻrib chiqilgan, muvozanatli va yagona toʻgʻri qaror qabul qilishimiz kerak. Bu fuqarolarimizning shaxsiy maʼlumotlariga taalluqli masala. Bu juda jiddiy masala, va bizda xato qilishga haqqimiz yoʻq,» — deya taʼkidladi davlat rahbari.